در برخی موارد در ستونهای سازه بتنی ، طول میلگرد_انتظار ستون برای طبقه بالاتر ، در اجرا کمتر از مقدار درج شده در نقشه میگردد. در این موارد چه راهکار اجرایی جهت جبران این ضعف میتوان به کار برد؟
در این زمینه لازم است به نکات زیر توجه گردد:
1. طول وصله_پوششی میلگردها بر اساس بند 9-21-4-2 و 9-21-4-5 از مبحث_نهم ویرایش 99 ، بر حسب اینکه میلگرد تحت کشش یا فشار باشد تعیین میگردد. معمولاً طول وصله کششی بیشتر از طول وصله آرماتور در فشار به دست می آید. طراحان سازه در جهت اطمینان و به صورت تیپ ، طول وصله را بر اساس حالت کششی محاسبه و در نقشه درج میگنند. در برخی شرایط ممکن است تمام یا تعدادی از میلگردهای ستون در تمامی ترکیب بارها تحت فشار باشند و هرگز به کشش نیفتند. در این حالت میتوان از طول وصله فشاری میلگرد که مقدار کمتری میتواند باشد، استفاده کرد. تشخیص این موضوع با استعلام از طراح سازه امکانپذیر است.
🔻تذکر : برای سیستم قاب_خمشی_ویژه مطابق بند 9-20-6-3-2-4 مبحث نهم ، طول وصله باید در هر صورت بر اساس حالت کشش محاسبه گردد.
2. طول وصله پوششی میلگردها در کشش بر اساس ضابطه بند 9-21-4-2 مبحث نهم به صورت ضریبی از طول گیرایی مستقیم میلگرد محاسبه میشود. برای این موضوع دو حالت در نظر گرفته شده است که بر اساس آن طول وصله میتواند 1.3 برابر طول مهاری یا برابر طول مهاری باشد ( حالت B برابر 1.3ld و حالت A برابر ld). معمولاً طراحان سازه ، حالت B که محافظه کارانه است را در نظر میگیرند. ممکن است در برخی موارد حالت A که طول مهاری کمتری نیازمند است هم قابل استفاده باشد. برای این موضوع باید حداکثر نیمی از آرماتورها در مقطع مورد نظر وصله گردند و همچنین مقدار آرماتور موجود در طول وصله حداقل دو برابر مقدار مورد نیاز باشد. این مورد نیز باید از طراح سازه استعلام گردد.
3. طول_گیرایی میلگردها در کشش بر اساس ضابطه بند 9-21-3-2 مبحث نهم تعیین میگردد. این طول وابسته به پارامترهای مختلفی است و لزوماً برای هر قطر از میلگرد ، یک مقدار ثابت برای طول گیرایی به دست نمی آید. طراحان سازه معمولاً حالت بحرانی را در نظر گرفته و در محاسبه طول گیرایی و طول وصله لحاظ میکنند. برای شرایط خاص با محاسبه دقیق این طول ، ممکن است به طول گیرایی کمتر و طبعاً طول وصله پوششی کمتر رسید. مثلاً طول گیرایی در رابطه 9-21-1 از مبحث نهم به پارامترهایی نظیر فاصله مرکز میلگرد تا رویه بتن یا نصف فاصله مرکز تا مرکز میلگردها ، سطح مقطع میلگردهای عرضی و فاصله آنها از یکدیگر در طول عضو ، وابسته میباشد. با محاسبه دقیق طول گیرایی با لحاظ کردن شرایط خاص یک ستون ممکن است طول گیرایی مقدار کمتری به دست آید. ضمن اینکه در شرایط خاص با افزایش مقاومت فشاری بتن یا افزایش حجم میلگردهای عرضی ( مثلاً از طریق افزایش قطر میلگرد عرضی یا اضافه کردن سنجاقی در مقطع یا کاهش فاصله بین آرماتورهای عرضی در راستای طولی ستون) میتوان طول مهاری و طول وصله پوششی مورد نیاز ستون را کاهش داد. این مورد نیز با هماهنگی و استعلام از طراح سازه قابل کنترل میباشد.
4.در صورتی که به روشهای فوق نتوان به طول وصله پوششی مورد نیاز برای میلگرد انتظار ستون رسید، میتوان از روشهای دیگر برای وصله میلگرد استفاده کرد. این روشها در بند 9-21-4 مبحث نهم توضیح داده شده اند. استفاده از وصله_اتکایی ، وصله_جوشی و وصله_مکانیکی میتواند جایگزین وصله پوششی گردد. در این مورد باید به محدودیتها و ضوابط هر کدام از این حالات نیز توجه کرد. به طول مثال وصله اتکایی فقط برای میلگردهای تحت فشار قابل استفاده است ( ضابطه بند 9-21–4-6-1 مبحث نهم) و یا در مورد وصله های مکانیکی و جوشی ، این وصله ها باید توان تحمل 1.25 برابر ظرفیت تسلیم میلگرد را داشته باشند ( بند 9-21-4-7-6 مبحث نهم). در اجرای این وصله ها باید به ضوابط استانداردهای مربوطه نیز توجه گردد.
🔻 تذکر : در مورد سیستم قاب خمشی ویژه در صورت استفاده از وصله مکانیکی یا جوشی باید محدودیتهای ذکر شده در بندهای 9-20-6-2-2-7 و 9-20-6-2-2-8 نیز رعایت نمود.
منبع: کانال تلگرام مهندس احمدرضا جعفری
