در نرم افزار ایتبس با تعریف پارامتر Rigid Zone وضعیت ناحیه مشترک در محل اتصال اعضا مشخص میگردد. جهت نشان دادن اهمیت این پارامتر تاثیر تعریف شدن آن را در دو مدل و در دو حالت بررسی میکنیم. مدل اول یک قاب یک دهانه یک طبقه است با طول دهانه ۵ متر و ارتفاع ۳ متر که یک بار متمرکز ۱۰ تن در تراز تیر به آن وارد میشود. مدل دوم در واقع مشابه همان قاب می باشد که در ۴ طبقه مدل سازی شده و یک بار ۱۰ تن در بالاترین نقطه به آن وارد میشود.
مدل ۱، حالت۱- بدون اختصاص Rigid Zone
شکل۱ – مدل ۱، حالت ۱
حداکثر تغییر مکان جانبی= ۱/۹۱۹mm
در حالت ۱ از مدل اول که در آن Rigid Zone تعریف نشده است، طول اعضا همان فاصله محور تا محور در نظر گرفته میشود و در بعضی از اعضا طول بیش از مقدار واقعی آن است. در این اعضا اولین ایستگاه برای مقدار لنگر ارائه شده در ناحیه مشترک قرار دارد.
مدل ۱، حالت۲-Rigid Zone وجود دارد و Rigid Zone Factor= 0.5 میباشد
شکل۲ – مدل ۱ – حالت ۲
حداکثرتغییر مکان جانبی= ۱/۸۶۳mm
در حالت ۲، Rigid Offset در تیر با گزینه Auto تعریف شده و با توجه به Rigid Zone Factor که ۰/۵ در نظر گرفته شده نیمی از ناحیه مشترک تیر و ستون صلب است. در این اعضا اولین ایستگاه برای مقدار لنگر ارائه شده از لبه ستون شروع میشود.
همانطور که مشاهده میشود در حالت دوم علاوه بر اینکه تغییر مکان قاب کمتر شده حداکثر لنگر در تیر و ستون کاهش یافته است. یکی از عوامل کاهش میزان لنگر در تیر محل اولین ایستگاه نمایش لنگر میباشد که در حالت اول محل تقاطع محورهای تیر و ستون است و در حالت دوم محلی است که تیر در لبه ستون به آن متصل میشود.
در مدل ۲ همین روش در مورد یک قاب ۱ دهانه ۴ طبقه اجرا شده است تا تاثیر آن در ساختمان های بلندتر بهتر دیده شود.
مدل ۲ – حالت۱- بدون اختصاص Rigid Zone
در این حالت Rigid Offset اختصاص داده نشده است
شکل۳ – مدل ۲ – حالت ۱
حداکثرتغییر مکان جانبی= ۱۵/۹۸۳mm
مدل۲ – حالت۲-Rigid Zone وجود دارد و Rigid Zone Factor= 0.5 میباشد
در حالت ۲، Rigid Offset در تیر با گزینه Auto تعریف شده و با توجه به Rigid Zone Factor که ۰/۵ در نظر گرفته شده است.
شکل۴ – مدل ۲ – حالت ۲
حداکثرتغییر مکان جانبی= ۱۴/۹۴۶mm
مقایسه قابهای ۴ طبقه نشان می دهد اختلاف بوجود آمده در نتایج تامل برانگیز است. مقدار تغییر مکان جانبی بیش از ۱ میلیمتر کاهش داشته است اما این اختلاف در مورد لنگرها زیادتر و تاثیر گذارتر میباشد بطوری که در بعضی موارد تا ۱t.m میزان لنگر کاهش داشته است.
بنابر آنچه گفته شد به نظر میرسد توجه به Rigid Zone و تعریف صحیح آن ضروری می باشد و البته مسلما تاثیر آن در ساختمانهای بزرگتر چه به لحاظ دهانه یا تعداد طبقه بیشتر خواهد بود.
منبع ://structech.ir/
