راهنمای جامع نحوه ابلاغ اخطار ایمنی توسط مهندس ناظر به مالک و سازنده ساختمان
با استناد به ماده ۷ آییننامه حفاظت کارهای ساختمانی و مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان (مبحث ایمنی و حفاظت کار در حین اجرا)، مهندسان ناظر موظف هستند در صورت مشاهده هرگونه تخلف یا نقص ایمنی که منجر به بروز حادثه شود، مراتب را به کارفرما (مالک) و مجری (سازنده) ابلاغ نمایند. در این راستا، آگاهی از روشهای صحیح و قانونی ابلاغ اخطار ایمنی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در ادامه، به ترتیب اولویت و میزان اعتبار حقوقی، روشهای ابلاغ اخطار ایمنی تشریح میشود:
۱. ابلاغ از طریق اظهارنامه رسمی (با بیشترین ضمانت قضایی)
-
توضیح: مطمئنترین و قانونیترین روش ابلاغ، استفاده از اظهارنامه قضایی (از طریق دفاتر خدمات قضایی) است.
-
نکته مهم: این روش علیرغم اعتبار حقوقی بسیار بالا، ممکن است به دلیل رسمی و قضایی بودن، منجر به تیرهشدن روابط کاری با کارفرما شود.
-
زمان استفاده: صرفاً در موارد بسیار حساس، خطرات قریبالوقوع و جبرانناپذیر، و یا زمانی که سایر روشها مؤثر واقع نشدهاند، توصیه میگردد.
۲. ابلاغ حضوری با تنظیم صورت جلسه (روش طلایی)
-
توضیح: پس از اظهارنامه، مطمئنترین روش، ابلاغ حضوری به مالک یا نماینده قانونی اوست.
-
روش اجرا: مهندس ناظر موارد نقص ایمنی و تذکرات خود را به صورت شفاهی و کتبی (در قالب یک برگه اخطار) به مالک ابلاغ کرده و ضمن تنظیم صورت جلسه، امضای وی را اخذ مینماید.
-
مزیت: این روش ضمن حفظ احترام و رابطه حرفهای، مستندی محکم برای ارائه به مراجع بالادستی (شهرداری و اداره کار) ایجاد میکند.
۳. ابلاغ از طریق پیامک (مطابق با قرارداد نظارت)
-
شرایط استفاده: در صورتی که امکان برگزاری جلسه حضوری و اخذ امضا فراهم نباشد (مثلاً به دلیل عدم همکاری مالک)، میتوان از روش ابلاغی که صراحتاً در قرارداد نظارت پیشبینی شده استفاده کرد.
-
مستند قانونی: مطابق با ذیل ماده ۱ قرارداد نظارت (نمونه قراردادهای نظام مهندسی)، هرگونه ارسال پیامک به شماره تلفنهای معرفیشده در قرارداد توسط مالک یا سازنده، به منزله ابلاغ قانونی تلقی میگردد.
-
توصیه: حتیالامکان پیامک را همراه با تصویر اخطار کتبی ارسال و از دریافت آن توسط مخاطب اطمینان حاصل کنید (ذخیره وضعیت تحویل پیامک).
نحوه اقدام در خصوص عدم رعایت موارد ایمنی (با استناد به قانون)
طبق ماده ۷ آییننامه حفاظت کارهای ساختمانی، مهندس ناظر موظف است پیش از هرگونه گزارش رسمی به شهرداری یا اداره کار، مراتب را همراه با راهنماییها و دستورالعملهای لازم، کتباً به کارفرما ابلاغ نماید.
بنابراین، فرآیند صحیح به این ترتیب است:
گام اول (ترجیحاً حضوری و مکتوب):
موارد تخلف یا نقص ایمنی را به همراه راهکارهای اصلاحی، به صورت حضوری به مالک ابلاغ کرده و صورت جلسه امضا شده دریافت کنید.
گام دوم (در صورت عدم همکاری مالک):
در صورتی که مالک از پذیرش ابلاغ حضوری یا امضای صورت جلسه خودداری کرد، الزاماً موارد را از طریق پیامک به شماره ثبتشده در قرارداد ابلاغ نمایید (این پیامک به عنوان ابلاغ قانونی محسوب میشود ).
گام سوم (گزارش به مراجع بالادستی):
پس از اطمینان از ابلاغ به کارفرما (حضوری یا پیامکی)، در صورت عدم رفع خطر، موظف به گزارش به مراجع زیر هستید:
-
به شهرداری: از طریق سامانه ایساپ (برای پروژههای داخل شهر) و سامانه نظام مهندسی(برای پروژههای شهرهای اطراف و شهرکهای صنعتی).
-
به اداره کار: از طریق سامانه نظام مهندسی (برای تمام پروژهها).
تأکید بر مستندات قانونی (وظیفه ناظر)
بر اساس بند ۱۱-۵-۱-۱۲ از مبحث دوازدهم مقررات ملی ساختمان:
«ناظر موظف به نظارت بر اجرا و رعایت مقررات این مبحث در عملیات ساختمانی میباشد. هرگاه ناظر در اجرای عملیات ساختمانی مواردی را خلاف این مبحث مشاهده کند باید ضمن تذکر کتبی به مجری، مراتب را به مرجع صدور پروانه و کنترل ساختمان گزارش دهد.»
و بر اساس ماده ۷ آییننامه حفاظت کارهای ساختمانی:
«هرگاه مهندسان ناظر در ارتباط با نحوه اجرای عملیات ساختمانی ایراداتی مشاهده نمایند که احتمال خطر وقوع حادثه را در برداشته باشد، باید فوراً مراتب را همراه با راهنماییها و دستورالعملهای لازم، کتباً به کارفرما یا کارفرمایان مربوطه اطلاع داده و رونوشت آن را به واحد کار و امور اجتماعی محل و مرجع صدور پروانه ساختمان تسلیم نمایند.»
خلاصه وظایف مهندس ناظر در قبال ایمنی ساختمان
-
اطلاع و تذکر به همراه راهنمایی: ابتدا موارد خطر را به صورت کتبی و با ذکر راهکارهای اصلاحی به کارفرما و مجری ابلاغ کنید (حضوری، صورت جلسه یا پیامک).
-
گزارش به مراجع ذیصلاح: پس از اطمینان از ابلاغ به کارفرما، مراتب را از طریق سامانههای ایساپ (برای شهرداری) و نظام مهندسی (برای اداره کار و شهرداری) گزارش دهید.
توجه داشته باشید بدون ابلاغ به کارفرما و مجری گزارش به مرجع صدور پروانه بلااثر است.
