این دو روش شباهتهای زیادی با هم دارند و شاید نتوان تمایز دقیقی بین این دو بیان کرد. در روش مقاومت_نهایی بارهای وارد بر سازه تحت اثر ضرایب اطمینان افزایش داده میشوند و سازه تحت این بارهای افزایش یافته تحلیل میگردد و مقاومت مورد نیاز سازه تحت این تحلیل در عناصر مختلف تشکیل دهنده سازه استخراج میگردد. عناصر مختلف سازه باید از نظر مقاومت ، دارای ظرفیت بیشتری نسبت به مقاومت مورد نیاز محاسبه شده باشند. ظرفیت مجاز هر عضو از حاصلضرب یک ضریب اطمینان کوچکتر از یک در مقاومت اسمی عضو به دست می آید. مقاومت اسمی ، حداکثر مقاومتی است که عضو قبل از گسیختگی از خود نشان میدهد. مقاومت اسمی از جمله شامل مقاومت های خمشی ، برشی ، پیچشی و محوری میباشد. روش LRFD یا حالات حدی ، در کلیت ، شباهت زیادی به روش قبلی دارد. مطابق مباحث نهم و دهم مقررات ملی ساختمان ، حالات حدی به شرایطی اطلاق میشود که اگر تمام یا بخشی از سازه به هر یک از آن حالت ها برسند، قادر به انجام وظایف خود نبوده و از حیز انتفاع خارج میشوند.
در روش LRFD طراحی باید به گونه ای انجام گیرد که تحت شرایط بارگذاری محتمل ، به هیچ یک از حالات حدی نرسد. این حالات حدی شامل دو حالت اصلی مقاومت و بهره برداری است. در حالات حدی مقاومت ، دو سری ضریب اطمینان به کار میرود. سری اول مطابق ترکیبات بارگذاری و با توجه به میزان عدم اطمینان به مقادیر بارها به آنها اعمال میشود. سری دوم نیز ضرایبی است که از طریق ضرایب کاهش مقاومت که ضرایبی کوچکتر از یک هستند به مقاومت اسمی اعضا اعمال میشوند. این ضرایب اطمینان میتواند بر اساس مبحث_نهم بر اساس نوع مصالح که میتواند فولاد یا بتن باشد به مقاومت این مصالح اعمال شود و یا مشابه مبحث_دهم و آیین نامه ACI به نوع مقاومت مورد نیاز از نظر اینکه این مقاومت ، محوری ، برشی ، خمشی و یا پیچشی است، اعمال گردد. حالت حدی دیگر مربوط به حالت های حدی بهره برداری است. در حالات حدی بهره برداری از ضرایب اطمینان برای بارها استفاده نمیشود و ترکیبات بارگذاری ،بدون اعمال ضریب هستند. در این حالت از ضرایب کاهش مقاومت نیز استفاده نمیشود.
با مقایسه دو روش طراحی به روش مقاومت و طراحی به روش حالات حدی ، به نظر میرسد که تفاوتی اصولی بین این دو روش وجود نداشته باشد. مباحث نهم و دهم مقررات ملی ساختمان بر اساس روش حالات حدی میباشند. آیین نامه ACI نیز به نظر میرسد که عملاً بر اساس همان روش حالات حدی باشد و در آن هر دو حالات حدی مقاومت و بهره برداری دیده میشود.
نویسنده: احمدرضا جعفری
